Interview woningcorporatie Habion

Van verzorgingshuis De Boomberg naar Liv inn Hilversum

Hilversum heeft er een nieuwe woonvorm voor ouderen bij, Liv inn, voorheen het verzorgingshuis De Boomberg. De gedachte erachter: je blijft zelfstandig, je kunt er met elke zorgvraag wonen en blíjven wonen, en er is ‘reuring’.

Gesprek met Peter Boerenfijn, directeur Habion.

We praten erover met Peter Boerenfijn, directeur van Habion, een landelijke woningcorporatie voor ouderen – voortgekomen uit een landelijke (hervormde) stichting voor bejaardenzorg. Zelf Hilversummer is hij éxtra trots op dit  wooncomplex in Nederland dat opgezet is volgens de principes van de ‘Liv inn’. Maar voordat we uitleggen wat die principes zijn, gaan we even terug in de tijd.

VERZUILING IN BEJAARDENHUIZEN

Na de oorlog bracht de overheid het bouwen van – wat toen heette – bejaardenhuizen op gang door aan een katholieke, een hervormde, een gereformeerde en een socialistische stichting voor bejaardenzorg opdracht te geven om bejaardenhuizen te bouwen. Deze stichtingen zorgden ervoor dat er gebouwen kwamen waar mensen vanaf hun 65e konden wonen, in kamers van – jawel – minimaal 13 m2. De tijden veranderden, de normen voor zorgkamers gingen omhoog naar minimaal 45 m2 en uit die verzuilde stichtingen kwam o.a. Habion voort, met een hervormde stichting als voorganger, en Woonzorg Nederland, uit een fusie van een katholieke en een humanistische tak.  

WAAROM STAAN OUDEREN NIET IN DE RIJ?

Aanvankelijk was Habion een stichting die alleen maar bouwde, om vervolgens een nieuw gebouw door te verhuren aan een zorginstelling. Daarbij moet je denken aan instellingen als Amaris of Hilverzorg. Na de financiële crisis in 2008 werd het overheidsbeleid om wonen en zorg van elkaar te scheiden. Dat je in een bepaald wooncomplex woonde, betekende niet meer dat je automatisch ook zorg moest afnemen van de stichting van wie je huurde. Dat betekende voor de zorginstellingen een grote veranderingen, maar ook voor Habion, de bouwer van woningen voor ouderen. Directeur Peter Boerenfijn: “We dachten: wat gek eigenlijk dat we gebouwen neerzetten waar mensen niet willen wonen. Laten we aan ouderen zelf gaan vragen hoe ze oud willen worden en wat ze daar zelf aan willen doen. Zodat we woningen voor ouderen bouwen waar mensen voor in de rij staan.” En daar is dus  Liv inn uit voortgekomen. ‘We willen privacy én reuring’, zeiden de ouderen. En: ‘we willen wel verhuizen, maar niet drie keer, niet dat we eerst verhuizen naar een gelijkvloerse woning, dan naar een verpleeghuis en dan ook nog naar een hospice’. In  Liv inn kan elke vorm van zorg geleverd worden. Dat is meteen ook ingewikkeld voor ‘traditionele’ zorginstellingen, die gewend zijn zorg te leveren op grond van zorgpakketten, lichte zorg voor aanleunwoningen, dan zwaardere zorg voor verpleeghuizen, door hoger opgeleid personeel, en dan zijn er ook nog andere eisen voor een hospice. Hilverzorg zag het in ieder geval niet zitten, en trok zich terug uit de Boomberg.

ZELF EIGENAAR BLIJVEN

Zo komen we bij de principes die Habion hanteert bij het oprichten van een Liv inn. Om te beginnen wordt er een actieve ‘community’ bij elkaar gezocht. Voortrekkers die willen meedenken over de opzet en de indeling van het gebouw. Want essentieel is de gedachte dat mensen zelf ‘eigenaar’ blijven van hun leven en het wonen in  Liv inn. Je kunt samen eten en koken in de leefkeuken, maar je kookt zelf en je ruimt zelf ook op (of je laat een maaltijd komen, kan ook natuurlijk). Bij de inrichting van het openbare gedeelte, het hart, kunnen de meedenkers vijf gezamenlijke leefruimtes kiezen uit vijftien opties die door bewoners zijn geselecteerd.  De initiatiefnemers achter de Boomberg – bewoners van de koop-en de huurwoningen en mensen uit de omgeving – hebben gekozen voor onder meer een huistheater en een familiekamer. Op andere plaatsen is er voor een atelier gekozen en voor een bibliotheek.  De indeling verschilt dus van plaats tot plaats. Wat tenslotte nog een belangrijk principe is, is dat er een open inschrijving wordt gehouden om een zorginstelling te vinden die volgens deze filosofie wil werken. Die dus elk type zorg kan leveren, bij de bewoners die deze zorg nodig hebben. Veel of weinig, dat maakt niet uit.

IN JUNI 2021 OPEN

Er wordt druk verbouwd aan de Boomberg. De ingang is verplaatst naar de achterkant, naar de wijk in plaats van naar de drukke Vaartweg. Er is een Soos waar het elke donderdagmiddag feest is (corona-tijden uitgezonderd), er zijn muziekoptredens in het huistheater, de fitnessapparaten staan klaar. Het gebouw moet in tegenstelling tot de oude verpleeghuizen geen gesloten bolwerk meer zijn, maar toegankelijk voor iedereen. Wie weet kan Senver er ook een van haar activiteiten gaan houden.

Familiekamer

De ‘kamers’ van de Boomberg worden verbouwd tot tweekamerappartementen, die in juni gereed zullen zijn. De inschrijving start twee maanden voordat de verbouwing klaar is. De verdeling gaat voor een deel volgens de inschrijving bij Woningnet, voor een deel op grond van indicatie.  Het resultaat volgens directeur Peter Boerenfijn zijn: “dat mensen ‘ervoor in de rij staan”. Nooit in een verpleeghuis willen wonen? Maar dan misschien wel in een Liv inn…