In deze rubriek geeft Ruud de Jong Hints en Tips over het houden van een moestuin in je eigen tuin of op het eigen balkon, lekker dicht bij huis. Gebaseerd op het principe van Makkelijke Moestuin, een soort Ikea onder de moestuinen.
Einde van het moestuinseizoen
De nachten worden kouder, de dagen worden steeds korter, en de zon heeft niet meer zoveel kracht. Zeker de zomergroenten in de moestuin zijn op, hoewel de courgette nog verwoede pogingen doet om nakomelingen te produceren. De tomaten daarentegen kunnen echt niet tegen dit weer (figuur 1). Die planten worden binnenkort weggehaald om plaats te maken voor nieuwe planten in het voorjaar.
De vijgenboom is ook bijna al zijn blad kwijt. Er hangen nog vier vijgen aan de stam; hopelijk worden die nog rijp. Ik heb eerder deze week al wel weer een aantal vijgen geplukt. Die waren mooi van kleur en heerlijk sappig (figuur 2).
De uien en knoflook die ik na de rooftocht van de vogels vorige keer opnieuw in de bak heb moeten plaatsen doen het gelukkig goed (figuur 3). Er komt al een flink aantal sprieten omhoog, en dat betekent dat het wortelstelsel zich ook begint te ontwikkelen. Dat wordt hopelijk een goede oogst volgend jaar.
Ook de nieuwe plantjes die ik de vorige keer gezaaid had groeien goed. Die gaan de komende maanden voor lekker groenvoer zorgen (figuur 4). Vooral de rucola groeit lekker door.
En natuurlijk staan er nog genoeg planten die de komende maanden kunnen overleven, als het tenminste niet te streng gaat vriezen (figuur 5). Met name de Nieuw Zeelandse spinazie doet het dit jaar erg goed. De driehoekige blaadjes kun je net als spinazieblad gebruiken. En net als vroeger bij de gewone spinazie is er ook een minpuntje: de zaadjes zijn erg hard, dus die moet je er wel tussen uit halen. Van de eikenbladsla plukken we regelmatig de buitenste bladen voor bij de maaltijd. En van de munt en het maggiekruid eten we eigenlijk te weinig, die planten groeien dus maar door.
Nieuw Zeelandse spinazie, munt, maggiekruid en eikenbladsla
En dan is er natuurlijk nog de onvolprezen palmkool, een van mijn favorieten. Ondanks dat hij voortdurend belaagd wordt door slakken en rupsen (figuur 6) blijft hij gewoon doorgroeien. Palmkool kan goed tegen vorst. Dan wordt het blad, net als bij boerenkool, wat zoeter. Deze plant blijft dus gewoon staan tot in het voorjaar. Ik haal hem pas weg als hij gebloeid heeft, want die mooie gele bloemetjes trekken weer bijen aan en dat is goed voor de tuin. Maar tot die tijd moet ik, zelfs nu halverwege de herfst, nog steeds regelmatig controleren of er rupsen en/of slakken op de palmkool zitten.
Dit was de laatste aflevering van de moestuinrubriek van dit jaar. Ik heb wel wat plannen voor volgend jaar. Zo denk ik na over het herinrichten van de bakken. En omdat we dit jaar een lange vakantie hadden heb ik geen groenten gezaaid zoals boontjes, omdat die midden in de vakantie geoogst zouden moeten worden. Dat is toch jammer, want die boontjes zijn echt heel erg lekker. En wat ik ook wel mis zijn de pepertjes en paprika’s uit eigen tuin. Hopelijk lukt het om die volgend jaar wel op te kweken.
Uien, knoflook en vogels (Oppepper 5 oktober 2025)
Vorige keer vertelde ik dat ik een doosje met pootuien en knoflook had binnengekregen. Die heb ik op een mooie zonnige dag in de grote bak gezet waar eerst de aardappels in stonden. Ik vergat natuurlijk om foto’s te maken terwijl ik daarmee bezig was. Daarom maar een foto van de bak waar de uien en knoflook al lekker in de grond zitten, met wat overgebleven uien en knoflook om aan te geven hoe klein die zijn (figuur 1).
Maar met die foto had ik rustig een dag kunnen wachten. Want toen ik de volgende dag weer ging kijken zag ik allemaal uien bovenop de grond liggen. Hoewel de uien behoorlijk diep in de grond zitten, zien vogels waarschijnlijk toch de puntjes van de uien, en denken ze lekker sappige wormen te zien. Het resultaat daarvan zie je in figuur 2. Het was nog best lastig om ze weer in de grond te krijgen, want er waren geen duidelijke gaten waar ze uit kwamen. Dat betekende dus dat ik in de grond moest voelen waar geen uien zaten, en daar de uien weer terug zetten. Ze waren in een regelmatig patroon in de grond gezet, dus het ging uiteindelijk wel. Alleen weet ik niet zeker of er geen lege plekken zullen zijn. En gelukkig zaten ze nog maar zo kort in de grond dat ze nog geen wortels gevormd hadden.
Ik had de bak al afgedekt met stukken schuttinggaas om te voorkomen dat de buurtkatten hem als kattenbak gebruiken. Maar nu heb ik ook maar “dekseltjes” van volièregaas op de afzonderlijke vakken gelegd, zodat de vogels er ook niet meer bij kunnen (figuur 3).
Vijgen
In het voorjaar vertelde ik dat er voor het eerst vijgen aan mijn vijgenboom kwamen. En deze week was de eerste vijg rijp. Voor mij is dat allemaal nieuw; ik moest op internet zoeken hoe je een rijpe vijg herkent. Die gaat hangen, verkleurt (wordt òf donkerder, òf lichter) en is zacht (figuur 4). Deze vijg voldeed aan alle criteria. Ter vergelijking, rechts van de rijpe vijg zie je een vijg die nog niet rijp is. Ook hier vergat ik weer foto’s te maken van het inwendige van de vijg, maar hij zag er mooi roze uit. De rijpe vijg hebben we lekker opgepeuzeld (figuur 5), hij smaakte heerlijk.
Kruiden, sla, boerenkool en dergelijke
De overige planten die ik nog niet heb geoogst doen het nog steeds goed. De eikenbladsla staat er fantastisch bij en de boerenkool groeit bijna de bak uit (figuur 6).
De basilicum en koriander (figuur 7) doen het ook nog steeds, hoewel ik de basilicum binnenkort ga weghalen omdat het nu ‘s nachts toch echt te koud dreigt te worden. Dat wordt dan een lekkere pesto.
En ik heb nieuwe plantjes gezaaid, en die komen ook weer op, zoals de rucola en meiraapjes (figuur 8). Ondanks dat de zomer dus voorbij is, is er de komende tijd dus nog genoeg te doen in de moestuin.
Oogstnieuws uit de moestuin (Oppepper 21 september 2025)
Tomaten
De afgelopen weken is het echt herfst geworden. Het was geen weer om lang in de tuin bezig te zijn. Gelukkig doen de plantjes het goed, ook met minimale zorg. Vooral de tomaatjes doen het prima.
Ik heb twee soorten gele tomaten staan: struiktomaat (figuur 1), een laagblijvende plant met ronde, gele, friszure tomaatjes, en snacktomaat (figuur 2), een klimmer met langwerpige zoete gele tomaatjes. Van allebei oogsten we regelmatig (figuur 3), er is bijna niet tegenop te eten.
Palmkool en snijbiet
De palmkool en snijbiet hebben de afgelopen tijd rustig door kunnen groeien. De palmkool doet zijn naam echt eer aan (figuur 4). De snijbiet heeft dit jaar een enorm grote knol waar de bladeren uit groeien (figuur 5). Dit heb ik nog niet eerder zo meegemaakt. De bladeren zelf zijn gewoon goed eetbaar. Over de knol heb ik mijn twijfels.
Sla en boerenkool
Zoals ik eerder al vertelde had ik, vanwege een vakantie van een paar maanden, vrij veel lege vakken in de moestuinbakken. Die heb ik nu opgevuld met eikenbladsla en boerenkool (figuur 6). Beiden doen het erg goed, dus daar kunnen we de komende tijd van genieten.
Uien en knoflook
In het najaar heeft Makkelijke Moestuin pootuien en knoflook in de webshop staan. Die bestel ik altijd. Ik heb net een doosje ontvangen met rode ui, gele ui en knoflook. Die gaan de komende tijd, als het weer iets aangenamer wordt, de bakken in. Daarover de volgende keer meer.
Vakantie 2025 (Oppepper 24 augustus 2025)
Voorbereidingen voor de vakantie
We zijn dit jaar lang op vakantie geweest. Een rondreis van bijna 8 weken door Noord Scandinavië. We hebben genoten van de rust, de natuur en de mensen die we tegen kwamen.
Voor we vertrokken gingen we eerst een weekend proefkamperen met onze nieuwe caravan. Dat was op een leuke SVR camping in de Achterhoek, ‘t Meestershuus. Ze hebben daar bij de camping een eigen moestuin waar de kampeerders gebruik van kunnen maken (figuur 1). Heel leuk.
In de vorige aflevering van de moestuinrubriek vertelde ik dat het blad van de aardappelplanten maar niet geel wilde worden. Gelukkig werd het dat wel in de laatste week voor ons vertrek. Ik kon dus voor we weg gingen de aardappels oogsten (figuur 2). De totale oogst was 5,4 kilo, uit een bak van 120 bij 60 cm. Dat is omgerekend 7,5 kilo per vierkante meter, ofwel 75 ton per hectare. Gemiddeld in de EU ligt de opbrengst net boven de 30 ton, en in Nederland rond de 41 ton. Niet slecht dus voor een amateur.
Als een rasechte Nederlander die op vakantie gaat naar een ver oord namen we de aardappels mee in de caravan. We hebben er heerlijk van gegeten, en er zelfs nog wat van uitgedeeld.
En weer terug
Tijdens onze vakantie hebben een aantal buren de tuin onderhouden. Vooral water geven was nodig tijdens de hittegolven, maar ook oogsten wat geoogst kon worden. Niet alleen de buren hebben geoogst. De slaplantjes die ik had staan waren ineens verdwenen, waarschijnlijk door een stel hongerige slakken.
Na zo’n lange periode is het niet vreemd dat niet alles er meer florissant bij staat. Sommige planten hebben gewoon te lang gestaan, zoals de andijvie. Die was in bloei geschoten (figuur 3). En ik vermoed dat de vogels genoten hebben van de wijnbes, want die was ook helemaal leeggegeten (figuur 4). Maar het merendeel van de planten stond er gewoon goed bij. Zelfs het basilicumplantje uit de supermarkt, dat ik vlak voor we weggingen in de bak had gezet, doet het fantastisch (figuur 5).
Natuurlijk was er wel het een en ander te doen. De braam en wijnbes hadden enorme uitlopers, dus die moesten nodig worden ingekort. Er waren diverse bladeren aangetast door meeldauw, dus die moesten eraf. De courgettes en tomaten hingen over de grond, die moest ik weer opbinden zodat de vruchten niet op de grond steunen.
Omdat we zolang weg gingen had ik er voor gezorgd dat er geen plantjes in de bakken stonden die in deze periode extra zorg nodig hadden. Ik had daarom een flink aantal lege vakken. De afgelopen dagen ben ik druk bezig geweest om die weer in gebruik te nemen. Dat wil zeggen, het onkruid eruit halen, de grond goed omscheppen met extra voeding en genoeg water, en daarna inzaaien met nieuwe plantjes. Hopelijk kan ik daar de volgende keer al wat resultaat van laten zien.
Lekkers oogsten (Oppepper 15 juni 2025)
Het was groeizaam weer de laatste weken. Dat kun je goed merken in de tuin. De frambozen worden opeens rood, de aalbessen ook. En van de aardbeien kan ik elke dag wel een flink maaltje plukken (figuur 1) .
Ik had vorig jaar aardig wat knoflook in de bakken gezet. Bij één van de bakken was opeens al het loof van de knoflook geel geworden en omgevallen. Tijd dus om te oogsten. Het was een beetje tegenvallend, de bolletjes waren redelijk klein. Waarschijnlijk hebben ze toch te weinig water gehad in de afgelopen droge periode. Maar desondanks hebben we weer genoeg knoflook voor de komende periode (figuur 2).
Ongedierte
In tegenstelling tot vorig jaar heb ik tot nu toe nauwelijks last van slakken gehad. Ze zij er natuurlijk wel, maar dit jaar vooral huisjesslakken. En die houden zich voornamelijk bezig met het eten van dood blad. Maar naaktslakken zie ik gelukkig veel minder. Vorig jaar haalde ik rond deze tijd vaak zo’n twintig naaktslakken per dag uit de bakken, dit jaar ben ik er tot nog toe nog geen tien tegengekomen. Hopelijk blijft dat zo, maar dat kan zomaar opeens anders worden want slakken leggen heel veel eitjes.
Rupsen daarentegen zijn er wel. Ik zag dat mijn broccoliplant er opeens heel naar uitzag. De bladeren waren voor een groot deel weggegeten. Na enig speuren (ze hebben een goede schutkleur) vond ik de boosdoener: een flinke, hongerige rups (figuur 3).
Gelukkig heeft de broccoli deze aanval wel overleefd. Het eerste bloemenroosje is al zichtbaar, dus over een poosje eten we ook weer broccoli uit eigen tuin (figuur 4).
Zomergroenten
De babypompoen en de courgettes waar die ik de vorige keer over vertelde doen het goed (figuur 5). De courgette begint al bloemen te vormen, en ook bij de pompoen zijn de eerste knoppen al zichtbaar. Voorlopig zullen dat alleen nog maar mannelijke bloemen zijn, maar over een paar weken komen ook de vrouwelijke bloemen, waar de vruchten uit groeien.
In elk geval één van de komkommers heeft het helaas niet gered (figuur 6). Om onduidelijke redenen sterft hij gewoon af. Gelukkig heb ik nog een paar komkommerplantjes op andere plekken staan; hopelijk blijven die wel in leven.
Aardappels
De aardappelplanten blijven maar groeien. De Makkelijke Moestuin app, waar ik de vorige keer over vertelde, heeft al een paar weken de vraag: worden de bladeren al een beetje geel?. Nou, niet dus (figuur 7). Ik hoop maar dat dit betekent dat het een goede aardappeloogst gaat worden.
De zomergroenten staan buiten (Oppepper 1 juni 2025)
Vorige week heb ik de zomergroenten (courgette, komkommer, pompoen en diverse soorten tomaten) afgehard. Dat wil zeggen dat ze elke dag rond de middag steeds langer buiten gestaan hebben. Dat is altijd spannend. In de droogte die we deze maanden gehad hebben drogen de potjes extra snel uit. En zeker bij de tomatenplantjes was het afwachten of de lange stengels tegen de wind zouden kunnen. Dat ging gelukkig goed … tot de laatste dag. Toen zijn bij een plotselinge windvlaag bij drie van de vier tomatenplantjes de stengels geknakt. En bij twee zodanig dat de bovenste helft echt los lag. Ik heb ze toch maar geplant, in de hoop dat ze nieuwe uitlopers zouden maken. Bij één gebeurt dat ook, maar de ander gaat het niet redden (figuur 1).
Boven: met nieuwe uitloop. Onder: deze redt het niet
Slaplantjes
Het fijne van deze periode is dat, als je een salade bij de avondmaaltijd wilt, je gewoon even naar buiten kunt stappen om een paar slablaadjes te plukken. Ik heb diverse soorten sla in de moestuinbakken (figuur 2), allemaal geschikt om van te plukken. Je neemt dan de buitenste blaadjes van de plant af. Zolang er genoeg blaadjes van de kern overblijven blijft de plant groeien.
De Makkelijke-Moestuin app
Ik krijg weleens de vraag hoe ik nu weet wanneer ik iets moet doen in de moestuin. Wanneer is het nu tijd om plantjes uit te dunnen, of om plantjes af te harden? Wanneer kun je zaaien? Wanneer oogsten?
Het eerlijke antwoord daarop is: dat weet ik niet. Ik gebruik voor al dit soort dingen de (gratis) app die het team van Makkelijke Moestuin heeft gemaakt. Die is ook bruikbaar als je verder niets van Makkelijke Moestuin gebruikt – al is de app wel helemaal ingericht op het moestuinieren in vakken van 30 bij 30. En de app geeft alleen begeleiding voor de planten waarvan je de zaadjes bij Makkelijke Moestuin kunt kopen (op dit moment ruim 60 verschillende groentes).
De app heeft dus beperkingen. Maar ik vind de voordelen zwaarder wegen. Zoals:
- Er is een duidelijke zaaikalender. Die kun je gebruiken om een globale planning te maken van wat je wanneer gaat zaaien. En bij het zaaien begeleidt de app je: hoeveel zaadjes je moet gebruiken, hoe diep ze de grond in moeten, dat soort zaken.
- Je kunt een “plattegrond” van je tuin maken. Dat wil zeggen dat je kunt invoeren wat voor bakken je hebt, en hoe ze staan ten opzichte van de zon. Ook daar kun je alleen kiezen uit voorgedefinieerde bakken die Makkelijke Moestuin verkoopt of verkocht. Maar met wat creativiteit kun je dit goed voor andere bakken gebruiken.
- Het belangrijkste vind ik dat de app notificaties geeft wanneer het tijd is voor actie. Naast de standaard zaken als water geven, onkruid weghalen en controleren op ongedierte zijn dit ook specifieke acties voor de planten die in je bakken staan.
Bij die notificaties krijg je bijvoorbeeld waarschuwingen als het tijd is om zaailingen uit te dunnen. Het fijne van dit systeem is dat het zich aanpast aan de actuele situatie in je moestuin. Elke stap begint met een vraag over de toestand van de planten. Hoe groot zijn ze, hoeveel bladeren, welke kleur, enzovoort.
Als het slecht en koud weer is geweest, dan groeien de plantjes niet zo snel. Dan kun je bij zo’n vraag aangeven dat de plantjes nog niet zo groot zijn, en dan schuift de app de actie weer een paar dagen op. Je hoeft dus zelf geen agenda bij te houden van welke dingen wanneer moeten gebeuren, dat doet de app voor je.
Droog … (Oppepper 18 mei 2025)
Zoals je ongetwijfeld gemerkt hebt is het droog. Erg droog. Afgelopen dinsdag was de luchtvochtigheid minder dan 20 %. En dat is al dagenlang zo. En omdat er best wel wind staat droogt de grond erg snel uit. De bakken met de waterreservoirs hebben daar geen last van, daar blijft een keer per week de reservoirs vullen voldoende. Maar ik heb nog genoeg andere bakken zonder waterreservoir. De afgelopen weken was het ochtendritueel daarom: vroeg naar buiten, voor de zon op de plantjes schijnt, om die bakken water te geven, zodat het vocht in de grond kan trekken voor dat de zon er op gaat schijnen.
… maar groeizaam weer
Zoals ik de vorige keer schreef zitten er luizen op de rucola. Met het rabarber-aftreksel kon ik ze aardig in toom houden. Helemaal weg waren ze niet, maar de rucola deed het goed. In anderhalve week tijd groeide hij bijna de bak uit (figuur 1). Er kwamen ook al bloemknopjes aan. Zoals bij zoveel groentes wordt rucola bitter als hij gaat bloeien. Dus het was de hoogste tijd om dit vak leeg te oogsten. We hebben deze week dan ook lekkere rucola-stamppot gegeten. Wel nadat de rucola grondig gewassen was uiteraard, want we hadden geen trek in luizen, eitjes of restanten raberberthee.
Ook de andere groentes groeien goed door. De eerste peultjes en sugarsnaps zijn al zichtbaar (figuur 2), al moet je wel goed kijken want ze vallen niet echt op tegen de bladeren. Ook de wijnbes en de framboos beginnen te bloeien (figuur 3). Dat wordt weer smullen aan het eind van de zomer.
Verder zijn er eigenlijk geen spannende ontwikkelingen in de tuin. Precies zoals ik het graag heb. Het groeit lekker (figuur 4), en over een poosje is er weer genoeg te oogsten.
De binnen-plantjes gaan buiten spelen
Het enige spannende dat de komende tijd gaat gebeuren is het buiten uitplanten van de plantjes die binnen zijn opgekweekt: tomaten, courgettes, komkommer en pompoenen (figuur 5). Die gaan de komende dagen steeds wat langer naar buiten om af te harden, dat wil zeggen dat ze gaan wennen aan de wind, zon, en regen (hopelijk). Na een dag of vijf worden ze dan op hun definitieve plaats gezet. Dat is altijd wel spannend, want soms slaan ze niet goed aan op hun nieuwe plek. Maar meestal gaat het wel goed. Hopelijk daarover de volgende keer meer goed nieuws.
Een nieuwe lente, een nieuwe … plaag (Oppepper 4 mei 2025)
In tegenstelling tot vorig jaar heb ik tot nu toe nagenoeg geen last van slakken in de tuin. Maar dat wil niet zeggen dat er geen ongedierte in de moestuin zit. Ik zag opeens allemaal grijs-groene beestjes op de rucola (figuur 1). Luizen! Dat had ik in de afgelopen jaren nog niet eerder zo meegemaakt. En ze zaten ook in de radijsjes, de paksoi en de spinazie.
Ik ben gelijk aan de slag gegaan met wattenstaafjes en spiritus om de meest zichtbare beestjes weg te halen. Maar er zaten ook veel luizen diep in de plantjes, die kon ik niet bereiken met een staafje zonder de plant te beschadigen.
Ik ben toen op internet gaan zoeken naar middeltjes om dit probleem aan te pakken. Ik kwam op de website van de Volkstuinders Vereniging Leimuiden een artikel tegen over hoe je rabarber kunt gebruiken om luizen te bestrijden. En rabarber heb ik genoeg in de tuin. Omdat ik snel aan de slag wilde was rabarbergier geen optie, dat duurt ongeveer twee weken voor het gebruiksklaar is. Maar de “rabarberthee” zou wel wat kunnen zijn.
Die “thee” maak je van de bladeren van de rabarber. Normaal gesproken gooi je die weg, want die zijn giftig vanwege de grote hoeveelheid oxaalzuur die er in zit. Maar voor de bestrijding van ongedierte zijn ze wel bruikbaar. De bladeren in stukjes snijden, tijdje koken, zeven en laten afkoelen, en een eetlepel groene zeep erdoor mengen. En daarna een deel in een spuitbus, en aanvullen met vier keer zoveel water (figuur 2). Dat vernevel ik nu elke dag over de plantjes, en het werkt goed. De laatste dagen heb ik nauwelijks nog luizen kunnen vinden. En voor de komende tijd heb ik nog ongeveer een liter onverdund spul over, dus ik kan vooruit.
De rabarberstelen heb ik in de koelkast liggen. Daar gebruik ik er van tijd tot tijd een van als smaakmaker, bijvoorbeeld in een traybake met aardappeltjes, snijbiet, puntpaprika en falafel, met daar door heen stukjes rabarber. De rabarber geeft een heerlijk frisse smaak aan het geheel.
Zomergroenten
De luizen zijn vervelend, maar zoals het er nu naar uitziet vormen ze geen groot probleem meer. En de tijd voor de zomergroenten is weer aangebroken. Ik heb de zaadjes voor de courgettes, de komkommer en de pompoenen laten voorkiemen (figuur 3), en daarna ze in potjes gezet. Die staan nu op de vensterbank. De courgette en pompoen hebben er duidelijk zin in (figuur 4).
De meeste tomatenplantjes zijn ondertussen ook verpot (figuur 5). Nu is het wachten tot na de ijsheiligen, dan kunnen ze naar buiten.
Ik heb ook al een aantal jaren een vijg in mijn tuin staan. Eigenlijk staat hij op de verkeerde plek, want hij staat in de schaduw van de erfscheiding met de buren. Maar elk jaar groeit hij wel verder. En dit jaar zie ik opeens allemaal uitstulpingen aan de stam (figuur 6). Dat zijn de bloemen van een vijg. Nu maar hopen dat ze bevrucht worden, dan heb ik dit najaar heerlijke vijgen uit eigen tuin.
Zelfbouw watertegels
De vorige keer vertelde ik dat ik aan de gang was gegaan om zelf watertegels te knutselen voor de kleinere bakken in mijn moestuin. Ik had een setje goedkope parasoltegels gekocht, en met 19 mm elektrabuis een systeem gemaakt om ze met water te vullen. Dat vullen ging erg langzaam, en dat maakte het systeem niet bruikbaar. Na enig puzzelen heb ik een aansluitpunt van het bekende tuinslangensysteem kunnen bevestigen op mijn buizenconstructie. En nadat ik het schroefdraad van de dop van de tegel met wit loodgieterstape waterdicht had gemaakt is het experiment af (figuur 7).
Het vullen van de tegel is nu een kwestie van de tuinslang aansluiten en water er in laten stromen. En het punt waar mijn buizenconstructie de tegel ingaat is waterdicht – na een kleine week zat de tegel nog helemaal vol water. Dus nu kan ik aan de gang met de overige watertegels. Hopelijk werken ze net zo goed als de grote watertegels die ik in mijn andere bakken heb. Want dát die werken is voor mij wel duidelijk als ik de knoflook in de gewone bakken vergelijk met de knoflook in de bak met watertegels (figuur 8). Die laatste hebben veel dikkere stengels en staan er stevig bij, veel steviger dan de andere knoflook die in de moestuin verspreid staan.
Zelf een watertegel knutselen (Oppepper 20 april 2025)
Zoals ik de vorige keer schreef heb ik weer een van moestuinbakken voorzien van watertegels. Daarmee wordt het watergeven teruggebracht tot er voor zorgen dat er genoeg water in het reservoir zit. Zelfs bij droog weer betekent dat hooguit een keer per week aanvullen. Ideaal.
Nu heb ik ook een hoop kleinere moestuinbakken. Dus ik wilde kijken of ik zelf iets vergelijkbaars kon knutselen voor die kleinere bakken. Ik heb voor een paar tientjes een setje parasoltegels aangeschaft. Die meten 50 bij 50 cm. En ik heb een paar bakken van waterdoorlatend gerecycled plastic van 60 bij 60 cm. Die staan nu al op een setje goedkope kunststof terrastegeltjes, en die tegeltjes komen ook op de watertegel. Dus de overhang van 5 cm per kant is niet erg.
Afgelopen week was het heerlijk weer om daarmee aan de slag te gaan. Eerst moest ik afmeten waar ik de gaatjes voor de waterlonten en afvoer van overtollig water kon maken. Toen heb ik een watervulsysteem van PVC (elektra)buis gemaakt. Daarna van verschillende materialen lontjes gemaakt om te kijken welke het best water transporteert (figuur 1).
Toen de bak in kwestie op de tegel gezet en een nachtje laten staan. De volgende dag was duidelijk welke lont het best werkt (figuur 2). Tot zover was het experiment geslaagd. Het enige punt was dat de tegel vullen met water door zo’n smal buisje eigenlijk niet te doen is, dat duurt veel te lang. Daar moet ik nog wat anders op verzinnen, dat gaat waarschijnlijk beter met een aansluiting voor een tuinslang. Ik moet dus nog even verder puzzelen om te kijken hoe ik dat kan maken zonder dat de tegel gelijk weer leeg loopt.
Groeispurt
Het warme weer van de afgelopen weken zorgde ook voor een groeispurt in de moestuin. Ik ben vooral verbaasd over de snelheid waarmee de aardappels groeien die ik twee weken terug in de omgebouwde bak had gepoot (figuur 3). Geen idee of dat komt door het waterreservoir, of dat het gewoon erg goed weer was voor de aardappels, maar het is wel fijn om dit zo naar boven te zien komen.
Maar ook de peultjes doen het goed, die hebben bijna het klimrooster bereikt (figuur 4). En de overige groenten in de bakken doen het ook lekker (figuur 5). En van de rabarber kan ik al bijna wat gaan oogsten (figuur 6).
En binnen groeien de gezaaide tomatenplantjes ook goed (figuur 7). Die gaan binnenkort in een grotere pot gezet worden.
Bak ombouwen (Oppepper 6 april 2025)
Zoals ik vorige keer schreef heb ik weer een van mijn moestuinbakken omgebouwd, zodat er nu waterreservoirs onder zitten. Vorig jaar had ik dat al gedaan met een van mijn bakken op poten. Nu was een lage bak aan de beurt. De website van Makkelijke Moestuin legt het principe van de waterreservoirs goed uit. Omdat ik al eerder een bak had omgebouwd, kon ik met de droogte van de afgelopen maand het effect goed merken. Bij de bak met de waterreservoirs is het bovenste laagje grond droog, maar een paar centimeter daaronder is de grond vochtig, ideaal voor planten die het dan ook goed doen in deze bak. Bij de bak zonder waterreservoir is het veel moeilijker om deze situatie te krijgen. Na het watergeven is het bovenste laagje grond vaak lekker vochtig, maar daaronder kan het nog kurkdroog zijn. Net omgekeerd van wat je wilt hebben. Om dat goed te krijgen moet je bij droogte regelmatig een klein beetje water geven, soms meerdere keren per dag. En dat kan best lastig zijn. Of je moet een tuinslang diep in de grond steken, maar dan is de hoeveelheid water die je geeft lastig te controleren.
Het ombouwsetje met de waterreservoirs was bezorgd, en de operatie kon beginnen, zie figuur 1. Eerst moest de bak leeggeschept worden. Vervolgens moest ik de bak op zijn kop leggen om profielijzers aan de binnenkant te bevestigen. En daarna kon de bamboe bak op de waterreservoirs gelegd worden. Dat is trouwens een werkje dat je het beste met z’n tweeën kunt doen, want dat bamboe is best zwaar. Tenslotte de waterlontjes en de vulpijpjes erin en het anti-worteldoek eroverheen. Vergeleken met de ombouwset die ik vorig jaar had zijn er trouwens een paar verbeteringen doorgevoerd. Zo moest ik de vorige keer de gaten voor de vulpijpjes zelf knippen. Nu zitten ze al standaard in het anti-worteldoek.
Daarna was het een kwestie van de aarde weer in de bak scheppen, de waterreservoirs vullen en de aardappels poten. En nu wachten tot ze opkomen, dat duurt nog wel een paar weken.
Oogsten en nieuwe plantjes
Er stonden nog wat planten van vorig jaar in de bakken. Onder meer winterpostelein. Ik vind dat een heel lekkere groente, die ik graag over bijvoorbeeld een boterham met kaas doe (figuur 2). Intussen is deze gaan bloeien, dus heb ik hem weggehaald en door het eten gedaan. Want hoe lekker dit plantje ook is, als die bloemetjes zaad gaan vormen dan heb je binnen de kortste keren overal in de tuin nieuwe zaailingen van winterpostelein.
Vorige keer schreef ik over de hoe de tuin weer tot leven komt. De rabarber komt lekker op (figuur 3), dat duurt niet lang meer voor ik daarvan kan oogsten. De Japanse wijnbes komt ook goed in het blad te zitten (figuur 4), daar kunnen we de komende zomer weer lekker van eten.
De groenten die ik de vorige keer geplant en gezaaid had komen ook langzamerhand op (figuur 5). Het was wel spannend met de koude nachten van de afgelopen periode, maar de meeste hebben het zo te zien toch overleefd. Trouwens, de witte korrels bij de rucola en de radijs zijn geen hagelstenen en ook geen piepschuim, maar perliet korrels. Dat is gepoft vulkanisch obsidiaanglas, heel licht en luchtig, dat helpt bij de vochthuishouding en beluchting in de bak.
Ondertussen staan binnenshuis ook de nodige potjes met aarde. Daar ben ik onder meer bezig met het opkweken van tomaten en pepertjes. Een paar tomaatjes hebben al zaailingen gevormd (figuur 6). Maar dat duurt nog wel tot half mei voor die naar buiten kunnen.
Het begin van een nieuw moestuinseizoen (Oppepper 30 maart 2025)
De afgelopen maanden keek ik soms een beetje bedroefd naar buiten. Of het regende, of het was waterkoud, of allebei. In elk geval geen weer om voorovergebogen in de aarde te wroeten. Want daar had ik eigenlijk best wel zin in. Mijn vingers jeukten om weer aan de gang te gaan met mijn moestuinbakken.
Mocht je nou ook willen beginnen met moestuinieren, dat kan eigenlijk op elk moment. Maar als je in het voorjaar begint heb je daar het hele jaar plezier van. Kijk voor inspiratie bijvoorbeeld naar de moestuinstukjes van vorig jaar. Daar staan de stukjes die ik vorig jaar heb geschreven, in volgorde van nieuw naar oud. Helemaal onderaan deze pagina vertel ik over hoe je een moestuin kunt beginnen. Maar er zijn natuurlijk genoeg andere bronnen. Ikzelf laat me vaak inspireren door wat ik op de website van Makkelijke Moestuin vind.
De afgelopen maanden was het dus rustig in de moestuin. Dus de activiteiten beperkten zich tot het oogsten van blad van voornamelijk de palmkool en de snijbiet, het laatste restje wortels en zo nu en dan een beetje winterpostelein.
Maar nu is het dan eindelijk weer wat beter weer. Dat betekent dat er weer wat gebeurt in de moestuin. De winterharde planten komen weer tot leven, zoals de rabarber (figuur 1), de Japanse wijnbes en de braam (figuur 2). Andere planten, zoals de palmkool, gaan nu bloeien (figuur 3). Ik laat die nog wel even staan, omdat de bloemen weer bijen aantrekken. Maar de blaadjes worden nu bitter, dus daar wordt nu niet meer van geoogst. En binnenkort moet hij plaatsmaken voor wat anders.
Maar ik heb nu best veel lege moestuinvakken die nodig voorzien moeten worden van planten. Daar ben ik nu ook mee aan de gang: ik had al peultjes en sugarsnaps voorgekiemd (figuur 4) en die heb ik onlangs in de grond gedaan. Wel nog met wat bescherming (figuur 5) vanwege de koude nachten. En vanwege de eksters die in de buurt nesten bouwen. Die proberen bij alles wat ze zien of het geschikt is als nestmateriaal. Dus ook bij jonge plantjes die net boven de grond uit komen.
Dit jaar ga ik ook aardappels poten. De aardappels liggen nu in bakjes om voor te kiemen (figuur 6). Over een paar dagen kunnen die de grond in. Maar voor die tijd ga ik eerst de bak ombouwen die ik daarvoor wil gebruiken.
In november vorig jaar heb ik verteld over het watergeefsysteem dat de jongens van Makkelijke Moestuin hebben bedacht, met waterreservoirs onder de aarde in de bakken. Ik heb toen één bak omgebouwd. En de uien en knoflook die ik in een paar vakken van de omgebouwde bak heb gedaan doen het goed – in elk geval een stuk beter dan vorig jaar.
Dus ik heb weer een ombouwset besteld, en ga nu weer een bak ombouwen. Dat is een bak met 8 vakken die ik helemaal voor de aardappels ga gebruiken. Volgende keer vertel ik over hoe het ombouwen en het aardappel poten verlopen is.
